WABI SABI

วะบิ ซะบิ แด่ความไม่สมบูรณ์แบบของชีวิต

สมัยโบราณ ซามูไรต้องปลดดาบและแขวนมันไว้ที่คาตานะคาเกะ (แท่นวางดาบ) ก่อนจะก้าวเข้าห้องชา ผ่านประตูบานเล็กมากจนทำให้ทุกผู้ทุกนามไม่ว่าจะมีฐานะสูงส่งเพียงใดจะต้องก้มลงและมุดลอดเข้าไป “ห้องชา” ได้ย่อโลกทั้งใบมาไว้ตรงนี้ ภายในห้องนั้นทุกคนเท่าเทียม เจ้าภาพและแขกใส่ใจและสนใจกัน พวกเขามีสติอยู่กับตัว ชื่นชมยินดีที่ได้แบ่งปันกัน

รากฐานของพิธีชงชาตั้งอยู่บนหลัก 4 ประการ เรียกว่า “วะ เคอิ เซอิ จากุ” หมายความว่า “ความสอดคล้อง ความเคารพ ความบริสุทธิ์ และความสงบงาม” สืบทอดกันมาหลายศตวรรษ เพื่อเป็นแนวทางในการจัดห้องชา และนำความสงบงามมาสู่ชีวิตของเรา ความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติ การใคร่ครวญอย่างปลอดโปร่ง เคารพและยอมรับผู้อื่น นับเป็นกรอบปฏิบัติอันอ่อนโยน เพื่อใช้สร้างสัมพันธ์กับผู้อื่นทั้งในยามเป็นมิตรและขัดแย้ง

นี่คือหนึ่งในโลกทัศน์ของ “วะบิ ซะบิ” ปรัชญาเก่าแก่ของญี่ปุ่นที่อยู่เคียงบ่าเคียงไหล่กับปรัชญาอื่นๆ อย่าง ‘อิคิไก’ และ ‘คินสึงิ’ ซึ่งฝังรากลึกอยู่ในวัฒนธรรมของญี่ปุ่นมายาวนาน ได้รับการเผยแพร่ไปทั่วโลกอย่างกว้างขวาง

เรื่องราวของ วะบิ ซะบิ เปรียบได้กับการเฉลิมฉลองให้กับความไม่สมบูรณ์แบบของชีวิตคนเรา หาก วะบิ ซะบิ เป็นนามธรรมและยกย่อง ‘ความไม่สมบูรณ์’ ขนาดนั้น แล้วปรัชญาโบราณนี้จะมีประโยชน์ใดกับการดำเนินชีวิตในยุคปัจจุบันของเราที่ดูจะมี ‘ความสมบูรณ์แบบ’ เป็นสรณะ

ทุกวันเป็นวันที่ดี : ความสุข 15 ประการที่การชงชาสอนฉัน

Nichinichi Kore Kojitsu: Ocha Ga Oshiete Kureta 15 No Shiawase

พิธีชงชาญี่ปุ่นหรือซะโด “วิถีแห่งชา” ถือเป็นอีกเอกลักษณ์หนึ่งของประเทศที่เต็มไปด้วยสุนทรีย์ จิตวิญญาณ รวมถึงแฝงปรัชญาในการใช้ชีวิตไว้ด้วย ศิลปะของพิธีชงชาจะแสดงออกถึงความงามในการต้อนรับผู้มาเยือน

ในพิธีชงชา หากมองดูครั้งแรก หลายคนคงรู้สึกว่ายุ่งยาก เพราะมีลำดับขั้นตอนตั้งแต่การก้าวเดิน การนั่ง การหยิบจับ แม้แต่การจุ่มกระบวยลงไปในน้ำร้อน ส่วนพิธีในการดื่มก็มีรายละเอียดไม่แพ้กัน เช่น หมุนถ้วยชาในมือ ต้องเช็ดขอบถ้วย และการโค้งคำนับ

แต่หัวใจสำคัญของวิถีแห่งชา แท้จริงไม่ได้โฟกัสอยู่แค่กับสิ่งที่เกิดขึ้นในพิธีเท่านั้น แต่เป็นการชื่นชมคุณค่าและความงามของสิ่งต่างๆ เช่น ป้ายวลีคันจิ ประโยคที่เปี่ยมความลึกซึ้ง และเหมาะกับบรรยากาศในวันนั้นๆ การจัดดอกไม้แบบเรียบง่าย ถ้วยชาที่มีรูปร่างและขนาดแตกต่างกันไปในแต่ละฤดู บรรยากาศรอบห้องพิธีชงชา เรียกว่าดื่มด่ำในรูป รส กลิ่น เสียง อย่างครบถ้วน

พบกับแง่งามของการใช้ชีวิต ผ่านความเรียบง่าย และดำเนินไปอย่างซ้ำเดิมผ่านพิธีชงชา เรื่องราวที่ดูเหมือนจะไม่มีอะไรเกิดขึ้นกลับค่อยๆ ก่อความลึกซึ้งขึ้น ฤดูกาลเปลี่ยนผัน และธรรมชาติที่งดงาม สะท้อนเป็นบทเรียนชีวิต 15 ประการ