#ศิลปะแห่งการไม่ดิ้นรนฉบับคนฝรั่งเศส โดยออลลิวิเยร์ ปรูร์อิอล นักปรัชญา นักเขียนความเรียง และนักเขียนนิยายมือรางวัล ชวนให้เรามองอีกมุมหนึ่งผ่านปรัชญาแบบฝรั่งเศสที่เรียกว่า “Je ne sais quoi” หรือ “ศิลปะของการไม่พยายาม” แนวคิดที่เชื่อว่าเสน่ห์ ความงดงาม และความสำเร็จบางอย่างเกิดขึ้นได้ดีที่สุดเมื่อมันดูเหมือนไม่ได้พยายามเลย

ไม่ต่างจากที่มาของหนังสือเล่มนี้ ซึ่งเริ่มต้นจากบทสนทนาสบาย ๆ กับไวน์หนึ่งขวดระหว่างผู้เขียนกับเพื่อนสนิท ‘เอลซา ลาฟง’ ระหว่างที่ทั้งคู่กำลังรับมือกับเด็ก ๆ ที่ไม่ยอมเข้านอน เอลซากล่าวประโยคสำคัญว่า “จะดิ้นรนไปทำไม ดื่มไวน์อีกแก้วกันดีกว่า” ไม่นานเด็ก ๆ ก็ผล็อยหลับไปเอง เหตุการณ์นี้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของบทสนทนาเรื่อง “การผ่อนปรน” ที่คนฝรั่งเศสรู้จักกันดี

หนังสือเล่มนี้ไม่ได้ชวนให้เราหยุดพยายาม หากแต่ชวนให้ “วางแรง” ลงเล็กน้อย ผ่านเรื่องเล่าและมุมมองของนักคิด ศิลปิน และบุคคลสำคัญ เช่น เรอเน เดการ์ต, ลุดวิก วิตต์เกนสไตน์, สต็องดาล, มีแชล เดอ มงแตญ และอแล็ง เพื่อชี้ให้เห็นว่าเป้าหมายบางอย่างกลับบรรลุผลได้ดีขึ้น เมื่อเราไม่ยึดติดกับมัน และยอมให้ทางลัดบางสายพาเราไปถึงปลายทาง

___

ท่ามกลางหนังสือพัฒนาตัวเองนับไม่ถ้วนที่บอกให้คุณ “ขยันขึ้นอีกหน่อย” หนังสือเล่มนี้กลับสวนทางกับหลักการโปรดักทีฟทั่วไป และพาเรามองมุมกลับว่าบางที “การไม่พยายามมากเกินไป” อาจเป็นวิธีที่ทำให้ถึงเส้นชัยได้ไม่ต่างกัน ตัวอย่างเช่น

— “กฎแห่งความพยายามอันกลับตาลปัตร” ที่บอกว่ายิ่งพยายามมากเกินไป สิ่งนั้นก็ยิ่งยากขึ้น เช่น การพยายามทำให้ใครสักคนชอบ กลับทำให้เราดูเกร็งและไม่เป็นตัวของตัวเอง

— “เป้าหมายบางอย่างอาจต้องอาศัยทางอ้อม” แทนการพุ่งตรงเข้าใส่ เช่น การเลิกหมกมุ่นกับผลลัพธ์ แล้วหันไปสนใจความเพลิดเพลินในสิ่งที่กำลังทำอยู่ตรงหน้า

— “รื้อถอนมายาคติกฎ 10,000 ชั่วโมง” โดยชี้ว่าการฝึกฝนอย่างหนักเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ความฝัน สัญชาตญาณ และจังหวะของชีวิตก็สำคัญไม่แพ้กัน

ในวันที่ชีวิตหนักหนาจนแทบรับไม่ไหว คุณจะรู้สึกเหมือนได้หยุดพักหายใจและจิบไวน์ดี ๆ ท่ามกลางภาษาที่งดงามและเบาสบายของผู้เขียน เพียงเปิดอ่านสักบทหนึ่ง ความตึงเครียดจากวันที่ยาวนานก็จะคลายลง เพราะหนังสือไม่ได้พยายามมอบคำตอบสำเร็จรูป แต่ค่อย ๆ เปิดมุมมองใหม่ให้เราได้ทบทวนชีวิตอย่างอ่อนโยน

เมื่ออ่านมาถึงบรรทัดสุดท้าย “จงก้าวออกไปข้างหน้า” ไม่ต้องคิดเยอะ และไม่ต้องลังเล

เพราะชีวิตที่ง่ายและทรงพลังที่สุด ไม่ใช่ชีวิตที่ต้องดิ้นรนทวนน้ำ แต่คือชีวิตที่รู้จัก “สอดประสาน” เข้ากับจังหวะของโลกได้อย่างลื่นไหลและเป็นธรรมชาติที่สุด

___

#เกี่ยวกับผู้แปล
การที่หนังสือปรัชญาและจิตวิทยาเล่มนี้อ่านสนุกและลื่นไหลได้ขนาดนี้ ส่วนหนึ่งต้องยกเครดิตให้ “คุณสธน ตันตราภรณ์” พอดแคสเตอร์ นักเขียน และนักแปล อดีตบรรณาธิการนิตยสารหัวนอกหลายสำนัก ผู้เลือกออกจากงานประจำเพื่อไปทำสิ่งที่ตนเองสนใจ ตั้งแต่งานแปลหนังสือ ละครเวที เป็นโฮสต์รายการเรียลิตี้อย่าง The Face Thailand ไปจนถึงการทำพอดแคสต์เล่าเรื่องประวัติศาสตร์ผู้คนและสิ่งของ

สำนวนแปลของคุณสธนไม่ได้เพียงแค่ถ่ายทอดความหมายจากต้นฉบับ แต่ยังรักษาจังหวะและบรรยากาศของความคิดแบบฝรั่งเศสไว้ได้อย่างเป็นธรรมชาติ การเลือกใช้คำและจังหวะการเล่าเรื่องที่พอเหมาะทำให้อ่านแล้วเบาสบายและมีชีวิตชีวา ถือเป็นงานแปลที่เปี่ยมด้วยศิลปะและช่วยยกระดับเนื้อหาให้เข้าถึงหัวใจของนักอ่านอีกเล่มหนึ่งเลยค่ะ

—–
ศิลปะแห่งการไม่ดิ้นรนฉบับคนฝรั่งเศส
Facile, L’art de réussir sans forcer
ออลลีวีเย ปูร์รียอล เขียน
สธน ตันตราภรณ์ แปลภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย
Viwenny วาดภาพปก
AMMYIE, Surat orBank ออกแบบปก
ราคา 329 บาท